فراورده های آرایشی بدون ماده نگهدارنده
هدف از بكارگيري مواد محافظ حصول اطمينان از سالم نگاهداشتن داروها و
مواد آرايشي مي باشد.
اولين آزمون هاي اين تكنيك توسط مصريها و با موميايي كردن بدن افراد
ايجاد شد و دانش ما در رابطه با محافظ ها در قرون 19 و 20 همزمان با
توسعه محافظ هاي شيميايي وسعت يافت و در سال 1965 اولين گزارش آلودگي
ميكروبي فراورده هاي داروهاي غير استريل ارائه شد.
سيستم هاي محافظ توسط شرايط فيزيكي و شيميايي تامين ميشوند كه طي آن با
و يا بدون افزودن مواد شيميايي شرايط مرگ ميكروارگانيسمها و ممانعت از
رشدشان تامين مي شود بگونه اي كه حتي بسته بندي فراورده به عنوان بخشي
از سيستم محافظ شناخته مي شود.
فراورده هاي فاقد محافظ
محصولات
Preservative-Free
مدت هاي زيادي است كه در بازارهاي جهاني وجود دارد. از اين دسته
شامپوهاي ضد شوره حاوي
S.A
با
PH
3، پمادهاي چشمي استريل و ... را ميتوان نام برد.
حال اين سئوال مطرح مي شود كه آيا واقعا اين فراورده ها فاقد محافظ مي
باشند؟
آيا فراورده هاي حاصل
safe
هستند و آيا ظاهر مناسبي دارند؟
در اين خصوص كاربرد دو اصطلاح مطرح مي شود
Preservative-Free
و
Self Preserving Product كه شايد اصطلاح دوم مناسب
تر باشد به گونه اي كه شايد بعضي فراورده ها به ظاهر فاقد مواد محافظ
شيميايي باشد اما به علل مخالف مانند
PH
فراورده يا حضور موادي نظير الكلها و شلاتر ها يا عدم حضور مواد تغذيه
اي براي ميكروبها و ... تحت سيستم خود محافظي قرار گيرند كه به تفكيك
به آنها اشاره مي شود.
1.
PH
اسيدي
رنج
PH
رشد ميكروارگانيسمها و پايداري فراورده نكات قابل ملاحظه طراحي
فرمولاسيون مي باشد. مهمترين مثال از اين گروه شامپوهاي ضد شوره مي
باشد.
2.
PH
بازي
بارزترين مثال اين دسته مو برها مي باشند.
3.فعاليت
آب
حضور موادي نظير نمكها و شكر و آمينو اسيدها و پپتيد ها و ... جهت
ئيدراسيون به آب نياز دارد و لذا ميزان آب در دسترس را كاهش مي دهد.
4.
سورفكتانتها
داراي خاصيت ضد ميكروبي مي باشند...
5. آنتي اكسيدانها و شلاترها
مواد چند منظوره اي هستند كه مي توانند جهت اهداف محافظتي بكار روند.
6. تركيبات معطر
اسانس هاي گياهي داراي فعاليت ضد ميكروبي هستند ...
7. گياهان
بسياري از گياهان در طب سنتي با هدف ضد ميكروبي مورد استفاده قرار
گرفته اند
فراورده هاي با خاصيت آنتي ميكروبي
8. پني سيلين ها!
9. آنزيم ها
گلوكز اكسيداز!
10. بسته بندي و فراورده هاي خود حفاظتي
شرايط بسته بندي براي فراورده هاي فاقد محافظ شيميايي اهميت بيشتري
دارد
محدوديت ميكروبي براي فراورده هاي فاقد محافظ
عموما فراورده هاي آبی نبايد حاوي هيچ ميكرو ارگانيسم زنده اي باشند و
aerobic plate count براي آنها كمتر از
g/10داشته باشد كه اين محدوده
براي فراورده هاي خود محافظ نيز قابل قبول است
